Czułość ogólna negatywu

Jest to parametr określający ilość światła potrzebną do poprawnego naświetlenia błony. Wszędzie w tej chwili używa się czułości ISO (od nazwy International Organization for Standardization czyli Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna).

Czułość podawana w ISO z kolei zawiera czułość w jednostkach ASA (American Standards Association) oraz DIN (Deutsches Institut für Normung). W historii fotografii pojawiały się jeszcze inne normy dotyczące czułości błon lub błon i papierów, np GOST (ros. Государственный Стандарт), czy nasz rodzimy system CUK (nazwa od instytucji, która ustanowiła tę jednostkę: Centralny Urząd Kinematografii) nigdzie indziej niż w naszym kraju nieznany. Zarówno GOST jak CUK nie dały się łatwo przeliczać na inne jednostki. Związek Radziecki pozostał przy swoim systemie, natomiast w Polsce w 1964 roku ustanowiono nowe jednostki, mianowicie: PN oraz °PN. PN odpowiada skali ASA, natomiast °PN  odpowiada DIN. Na szczęście całe to zamieszanie mamy już za sobą. Natomiast jeśli ktoś ma radziecki światłomierz wyskalowany w GOST, można go używać przeliczając np na ASA. Podstawowe wartości w tabelce poniżej.

ASA	DIN	GOST
6	9°	5,5
12	12°	11
25	15°	22
50	18°	45
100	21°	90
200	24°	180
400	27°	360
800	30°	720
1600	33°	1440

Radziecki światłomierz światła ciągłego Sverdlovsk 6
Na skali czułości widać: GOST/ISO.
Najwyraźniej Rosjanie uznali że różnica jest na tyle mała że można ją pominąć.

Bibliografia:
Andrzej Voellnagel, Fotoleksykon dyskusyjny, Warszawa 1984
Gerhard Teicher, Fototechnika, Warszawa 1982

Materiały fotograficzne i chemia dostępne na rynku - cz. I Błony

Podstawą warsztatu fotografa jest wiedza nie tylko o konstrukcji obrazu, ale również o dostępnych narzędziach. W przypadku fotografii analogowej narzędzia to poza aparatem, obiektywami i innymi akcesoriami także negatyw i wywoływacz, a w późniejszej fazie papier fotograficzny (bądź skaner). Tak samo wywoływacz jak i negatyw ma ogromny wpływ na otrzymany efekt. Należy zatem dobrać odpowiedni wywoływacz do wybranego filmu i założeń, które chcemy osiągnąć. Natomiast aby dokonać tego wyboru właściwie, potrzebujemy wiedzieć, co się kryje pod nazwami wywoływaczy i klisz. Najkrócej jak umiem postaram się scharakteryzować dostępne materiały firmy Ilford. Wybrałem tę firmę ze względu na dokładną dokumentację techniczną i pełną powtarzalność opisywanych procesów, co wyróżnia produkty Ilford na tle konkurencji oraz fakt, że w ofercie znajdziemy wszystko, czego będziemy potrzebowali od początku do końca (żadna inna firma nie ma pełnego spektrum potrzebnych produktów). Jedynym odstępstwem od stosowania materiałów i chemii tej marki jest wywoływacz Rodinal (oraz stworzone na bazie receptury odpowiedniki).

Seria ILFORD PAN

to tradycyjne materiały dostępne w wybranych marketach, jak pisze producent w ulotce informacyjnej, jednak w Polsce jest to materiał bardzo popularny i ogólnie dostępny zapewne za sprawą niskiej ceny. Najpewniej seria ta adresowana jest do amatorów, jednak również i profesjonaliści powinni znać możliwości tych negatywów.

ILFORD PAN 100

średnioczuły, drobnoziarnisty, o dobrej ostrości film czarno-biały w technologii tradycyjnej. Dobry do portretów przy dobrych warunkach oświetleniowych. Odpowiednio wywołany nadaje się do dużych powiększeń.

ILFORD PAN 400

wysokoczuły, ostry, o stosunkowo niewielkim ziarnie, w technologii tradycyjnej.

Seria Plus

Seria Plus stanowi tradycyjne filmy panchromatyczne.

HP5 Plus ISO 400/27°

jego nominalna czułość: ISO 400/27°. Doskonałe efekty można otrzymać forsując nawet do czułości ISO 3200/36°. Znakomity do ogólnego zastosowania, do fotografowania akcji. Stworzony z myślą o forsowaniu, jeden z elastyczniejszych, wysokoczułych negatywów do rejestrowania akcji.

FP4 Plus ISO 125/22°

to film o nominalnej czułości ISO 125/22°, można go forsować do ISO 200/24°. Doskonały do dużych powiększeń. Jest to jeden z filmów, które można wywołać jako diapozytyw.

PAN F Plus ISO 50/18°

jest przeznaczony do wykonywania bardzo dużych powiększeń. Jego zakres tonalny pozwala fotografować sceny o wysokim kontraście. Bardzo drobnoziarnisty, ostry i szczegółowy. Ten film również można wywołać jako diapozytyw.

ORTHO Plus w świetle dziennym ISO 80/20° w świetle sztucznym ISO 40/17°

to film o charakterystyce ortochromatycznej, dobry do mikrofotografii i kopiowania. Uczulony na światło niebieskie i zielone, ślepy na czerwień.

Delta Professional

Seria Delta Professional korzysta z technologii kryształków delta, dzięki której otrzymujemy obrazy o dużo lepszej jakości niż w przypadku korzystania z tradycyjnych filmów.

Delta 400 Professional ISO 400/27°

dzięki forsowaniu daje doskonałe efekty od znamionowej czułości aż do ISO 3200/36°, świetny do fotografowania akcji lub fotografii w świetle zastanym. Podobnie jak HP5 Plus, doskonały do rejestrowania akcji.

Delta 100 Professional ISO 100/21°

najdoskonalsza ostrość i doskonałe ziarno powoduje, że nawet z małego obrazka można wykonywać bardzo duże powiększenia. Film ten ponadto można wywołać jako diapozytyw.

Delta 3200 Professional ISO 3200/36°

jest doskonały do akcji lub fotografii w bardzo słabych warunkach oświetleniowych; daje doskonałe efekty w nominalnej czułości ISO 3200/36°, umożliwia również forsowanie aż do ISO 12500/42°, ciągle oferując dobre efekty.

Ilford XP2 Super ISO 400/27°

jest filmem czarno-białym przeznaczonym do procesu C41. Jest to film czuły, ostry, o dobrej ziarnistości. Ma bardzo szeroki zakres tonalny, co czyni go łatwym w naświetleniu. Negatyw ten można powiększać na powiększalniku tak jak filmy wołane w koreksie.

Ilford SFX 200 ISO 200/24°

średnioczuły film o poszerzonym zakresie widma do 740 nm stworzony do fotografii z użyciem czarnego filtra IR; może również być naświetlony jako zwykły film panchromatyczny.

Podsumowując - mamy do wyboru materiały tradycyjne i takie z kryształkami delta. Filmy o niższej czułości charakteryzują się niższą ziarnistością, lepszą ostrością i zazwyczaj większym kontrastem. Negatywy z kryształkami delta pozwalają osiągać doskonałe rezultaty nawet przy bardzo wysokich czułościach. Na specjalną uwagę zasługuje Delta 3200 Professional, który odpowiednio wywołany jest naprawdę drobnoziarnisty i pozwala na duże powiększenia, ale o tym już w drugiej części, przy okazji omawiania wywoływaczy. Dodatkowo można wyszczególnić specjalne klisze, a więc te, które można wywołać jako diapozytyw: FP4 Plus, PAN F Plus i Delta 100 Professional, film uczulony na bliską podczerwień SFX 200 o widmie poszerzonym do 740 nm,  negatyw ortochromatyczny, czyli Ortho Plus, który zastosujemy np. w mikrofotografii, XP2 Super który wywołamy w procesie C41, a wykorzystamy do fotografi w warunkach, które mogą nas zaskoczyć, bądź są mocno zmienne albo kontrast sceny będzie zbyt duży.